ဖမ်းဆီးထားသူ ငါးထောင်ကျော်ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေး

2021-10-18
Share
ဖမ်းဆီးထားသူ ငါးထောင်ကျော်ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေး ၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့က အင်းစိန်ထောင်ကနေ ပြန်လွတ်လာသူတစ်ဦးကို လာကြိုတဲ့မိသားစုနဲ့အတူ တွေ့ရစဥ်
Photo: RFA

အကျဉ်းထောင်၊ အချုပ်ထောင်နဲ့ စခန်းအသီးသီးမှာ အကျဉ်းကျခံနေရသူ ၁၃၁၆ ဦးကို လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ အမှု ရင်ဆိုင်နေရသူ ၄၃၂၀ ကိုလည်း အမှုတွေပိတ်သိမ်းပေးပြီး အမှုကလွှတ်ပေးဖို့ စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ အမိန့် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စုစုပေါင်း ၅၆၃၆ ဦး ဒီနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ လွတ်ငြိမ်း သက်သာခွင့်နဲ့ လွတ်မြောက်လာတာပါ။

အဲဒီလိုလွှတ်ပေးလိုက်တဲ့အထဲမှာ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေဖြစ်တဲ့ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့တော့ မပါဝင်ပါဘူး။

နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးမှာ တတပ်တအားပါဝင်နိုင်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လွှတ်ပေးတာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ပြန်ကြားရေးဒုဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောပါတယ်။

“အကျဉ်းသူအကျဉ်းသားတွေကတော့ အဲဒီအထဲမှာ ကန့်သတ်ချက်တွေအတိုင်း လွှတ်ပေးတာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ထုတ်ပြန်တဲ့ထဲမှာ ပါပြီးသားပါ။ အဓိကကတော့ သူတို့ပါခဲ့တယ် လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ သို့သော် အခု အချိန်မှာတော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ သူတို့အနေနဲ့ပါဝင်ဖို့ ကိုယ့်နိုင်ငံသူနိုင်ငံသား တွေ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒါတွေသည် နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ တတပ်တအားပါဝင်နိုင်ဖို့ ကျနော်တို့ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်”

နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့ကတော့ လက်ရှိအချိန်ထိ အမှုရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ပြီး လွတ်၊ မလွတ်ကတော့ အရေးယူထားတဲ့အမှုအပေါ်မှာပဲ မူတည်တယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။

အခုလွှတ်ပေးတဲ့သူတွေထဲမှာ နာမည်ကျော်ကြားသူတွေ၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တွေနဲ့ သတင်းသမားတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲချုပ် NLD ပြန်ကြားရေး မုံရွာအောင်ရှင်၊ Kachin Wave သတင်းဌာနက ဦးလရော်၊ 74 မီဒီယာက ဦးလရော်၊ မဆိုင်းနူးပန်၊ Mizzima သတင်းဌာနက ဒေါ်သင်းသင်းအောင်၊ ကိုဂျိမ်းစ်၊ ခေတ်ပုံရိပ် မီဒီယာက ကိုအောင်ခန့်နဲ့ သတင်းထောက် ဦးကျော်မြင့် တို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

insein-wai.jpg
(အင်းစိန်ထောင်ရှေ့မှာ စောင့်ဆိုင်းနေသူတွေကို ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်နေ့ညက တွေ့ရစဥ်)

အခုလိုလွှတ်ပေးရတာက နိုင်ငံတကာနဲ့ အဆီယံကိစ္စတွေမှာ မျက်နှာပန်းလှအောင် လွှတ်ပေးတဲ့သဘောပဲလို့ မန္တလေးသပိတ်အင်အားစု ဦးဆောင်သူ ကိုသူရအောင် က ပြောပါတယ်။

“ကျေးဇူးတင်စရာအကြောင်းလည်းမရှိပါဘူး၊ သူတို့ရဲ့လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်းပါပဲ၊ နိုင်ငံတကာမှာလည်း အာဆီယံကိစ္စကြောင့် မျက်နှာပန်းလှအောင်လို့ ပါးစပ်ကသာလွှတ်ပေးနေတာ။ ၁၀၀ မှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း လောက်သာ လွှတ်ပေးပြီး ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်ဖမ်းနေတာ။ ဒီအပေါ်မှာ အယုံအကြည်လည်းမရှိဘူး၊ ခေါင်ဆောင်ပိုင်းတွေလည်း လွှတ်မပေးဘူး၊ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းမှုတွေ ပါသွားတဲ့ အနည်းအကျဉ်းသာ လွှတ်ပေးတယ်။ တကယ်မြေပြင်မှာ ရောက်လာပြီဆိုရင် ကားတွေနဲ့တိုက်ဖမ်း၊ သေနတ်နဲ့ပစ်ဖမ်းပြီး ရက်ရက်စက်စက်ဖမ်းနေတာပါပဲ၊ နာမည်ရအောင်လို့ နာမည်ကောင်းရချင်လို့ အသုံးချလိုက်ပေမဲ့ နာမည်တော့ ရမှာမဟုတ်ဘူး”

အကျဉ်းသားတွေ ပြန်လွှတ်ပေးရတာက ပြည်တွင်းပြည်ပဖိအားတွေကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဒီကိစ္စတွေမတိုင်ခင် ကလည်း စိစစ်ပြီးလွှတ်ပေးနေတာတွေရှိတယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ငြင်းချက်ထုတ်ပါတယ်။

"သူတို့ရဲ့ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်းပါပဲ၊ နိုင်ငံတကာမှာလည်း အာဆီယံကိစ္စကြောင့် မျက်နှာပန်းလှအောင်"

စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ စိတ်ရင်းစေတနာမှန်ရှိတယ်ဆိုရင် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေ အပါအဝင် အာဏာသိမ်းခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေသူအကုန်လုံးကို ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးဖို့လိုတယ်လို့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ထိပ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးအောင်ကြည်ညွန့်က ပြောပါတယ်။

“ဒီနေ့ နိုင်ငံတကာနဲ့ အာဆီယံက တောင်းဆိုထားတာက ဒါတွေကို ခြွင်းချက်မရှိလွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆို ထားတာပေါ့နော်။ တကယ်ရိုးသားဖြောင့်မှတ်တဲ့ စေတနာအတိုင်းဆိုရင် တောင်းဆိုတဲ့အတိုင်းပဲ အခု နိုင်ငံရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့၊ အာဏာသိမ်းခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်ပတ်သက်တဲ့ လူအကုန်လုံးကို ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးဖို့ လိုတာပေါ့။ အဲဒီလိုလွှတ်ပေးတဲ့အခါကျတော့မှလည်းပဲ နိုင်ငံရဲ့ State Holder တွေဟာ နိုင်ငံရေးမှာ အကုန်လုံး လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုးမှပဲ အကျိုးရှိမှာပေါ့။ အခုဆို ကိုယ်ကိုတိုင်ရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုနဲ့ ကိုယ်ကိုတိုင်ရဲ့ စနစ်ကို သက်တမ်းရှည်ဖို့ရာဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်မျိုးနဲ့ လုပ်တာမျိုးလောက်ကတော့ ဒီကနေ့ သမိုင်းမှာဖြေရှင်းရမယ့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို အပြီးအပြတ်ဖြေရှင်းတယ်လို့ မဆိုလိုနိုင်ဘူးလို့ ပြောရမှာပဲလေ”

အကျဉ်းသားတွေကို လွှတ်ပေးတဲ့နေရာမှာ ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ လွှတ်ပေးတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် နောက်တစ်ကြိမ်ပြစ်မှုကျူးလွန်ရင် အဲဒီကျူးလွန်တဲ့ပြစ်ဒဏ်အပြင် အခုကျန်ရှိနေတဲ့ပြစ်ဒဏ် ကိုပါ ဆက်လက်ကျခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။

insein-prisoners-free.jpg
(၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်ညက အင်းစိန်ထောင်ကနေ ပြန်လွတ်လာသူတွေကို တွေ့ရစဥ်)

ဒါကြောင့် အခုလိုလွှတ်ပေးတာဟာ နှောင်ကြိုးမဲ့လွှတ်ပေးတာမဟုတ်ဘဲ စစ်ကောင်စီက အချိန်မရွေး ပြန်ဖမ်းနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးဓါးစာခံတွေသာဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းများအဖွဲ့က ဦးထွန်းကြည် က ပြောပါတယ်။

“ရာဇသတ်ကြီး ကျင့်ထုံးဥပေဒပုဒ်မ ၄၀၁၊ အပိုဒ်ခွဲ (၁) အရ လွှတ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မိုလို့ ဒါသည် နိုင်ငံရေးစိတ်စေတနာနဲ့ နိုင်ငံရေးဆန္ဒအရ အာသီသပြင်းပြင်းပြပြနဲ့ လွှတ်တာမဟုတ်ဘူး။ ဒါက နိုင်ငံတစ်ကာ ဖိအားပါနေတယ်။ နိုင်ငံတစ်ကာဖိအားပါနေတဲ့အတွက် ဒီလွှတ်ပေးခံရတဲ့သူတွေက သူတို့ပြန်ပေးဆွဲထားတဲ့ နိုင်ငံရေးဓါးစာခံတွေ။ စစ်အာဏာရှင် စစ်အစိုးရခေတ်အဆက်ဆက်မှာ ဒီလိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေပဲ သူတို့ကလုပ်ခဲ့တာလေ”

စစ်ကောင်စီကတော့ အခုလွှတ်ပေးလိုက်တဲ့သူတွေ အပါအဝင် အဖမ်းမခံရသေးဘဲ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ထုတ်ထားတဲ့ အနုပညာရှင်နဲ့ နာမည်ကျော်ကြားသူ ၃၄ ဦးကိုလည်း ပုဒ်မ ၅၀၅ (က)ကို ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) ရဲ့ ကောက်ယူမှု မှတ်တမ်းတွေအရ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်ကစလို့ ယနေ့အချိန်ထိ အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်လို့ တရားရင်ဆိုင် နေရသူက စုစုပေါင်း ၇၄၀၀ ရှိပါတယ်။ ဒီနေ့မှာ တရားရင်ဆိုင်နေရသူ ၄၃၀၀ ကျော် လွှတ်ပေးမယ်လို့ ကြေညာတဲ့အတွက် လူ ၃၀၀၀ ကျော်လောက် ကျန်ရှိနေဦးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။


မှတ်ချက်ပေးပို့ရန်

မှတ်ချက်များကို အောက်ပါ ပုံစံတွင် ရေးသားနိုင်ပါသည်။ RFA ၏ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် အညီ လိုအပ်လျှင် တည်းဖြတ်ပြီး ဖော်ပြပါမည်။ မှတ်ချက်များကို ရေးပြီးပြီးချင်း ချက်ခြင်း မြင်ရမှာ မဟုတ်ပါ။ တင်ပြထားသော မှတ်ချက်ပါ အကြောင်းအရာများ အတွက် RFA မှာ တာဝန်မရှိပါ။ ကျေးဇူးပြု၍ တခြား မှတ်ချက်ရေးသူများ၏ အမြင်ကို လေးစားပြီး အကြောင်းအရာကိုသာ အဓိကထား ရေးသားစေလိုပါသည်။

ဆိုက်တခုလုံးသို့